Het schoolrapport van de paus

Paus Franciscus krijgt een 7 van de Nederlandse bevolking . Dat blijkt uit een steekproef die is gehouden in opdracht van de omroep RKK. Als we de analogie van het schoolrapport aanhouden, heeft hij dat cijfer vooral te danken aan welsprekendheid, vlijt en werkhouding. Tweederde van de katholieken denkt dat Franciscus de katholieke kerk zal veranderen.

Deze paus blijft maar voor goed nieuws zorgen.

De katholieken geven de paus een 7,6 (kerkse katholieken zelfs een 7,9, niet-kerkse katholieken een 7,4). Protestanten geven de paus een 7,5. Dat is dus nog  een tiende punt hoger dan de katholieken die de kerk twee keer per jaar, met kerstmis en Pasen, van binnen zien.

Van de niet-gelovigen krijgt Franciscus een 6,8. Een cijfer waar je vroeger op school van dacht: ‘ Ben blij dat ik een voldoende heb.’ Je ouders zeiden in zo’n geval : ’ Volgens mij kan jij nog veel beter.’

Gevraagd naar de impact van paus Franciscus, denkt bijna 90 procent van alle kerkse katholieken dat hij aandacht zal genereren voor de armen , driekwart denkt dat hij ethische kwesties zal beïnvloeden. Ook onder niet-kerkse katholieken is de inschatting van de invloed op deze punten vrij groot, maar ligt wel 10 à 20 procent lager dan bij de kerkse katholieken.

Het belangrijkste cijfer staat in het bericht op rkk.nl helemaal onderaan. De nieuwe paus zorgt er bij 15% van de katholieken voor dat hun geloof in kracht toeneemt, dat ze meer bereid zijn ervoor uit te komen en dat ze zich meer voor hun kerk willen inzetten.

Dat is niet zoveel. Maar in de Nederlandse katholieke kerk maakt één zwaluw al heel snel een zomer. Om maar eens een kromme beeldspraak te gebruiken.

In landen als Italië en Spanje zien we dat het sensationele optreden van Franciscus heeft geleid tot een toename van het kerkbezoek en een terugkeer naar de kerkelijke praktijk. In Nederland is een dergelijke ontwikkeling (nog) niet zichtbaar. Het is ook nog wel vroeg. Johannes Paulus II versterkte de identiteit van de priester en zorgde voor veel nieuwe priesters, ook in ons land. Maar dat duurde wel een jaar of tien. Het seminarie van het bisdom Haarlem-Amsterdam, waar ook priesterstudenten van andere bisdommen zijn ondergebracht, zit tegenwoordig vol.

Aan de andere kant: een paus kan nog zo’n geweldig charisma hebben, waardoor je de pijnpunten uit het recente verleden vergeet (ik noem maar seksueel misbruik). Hij kan de Curie hervormen en zijn eigen ambt. Hij kan weigeren in het Apostolisch Paleis te wonen en in een Renault 4 uit 1983  rondrijden. Uiteindelijk gaat het er voor katholieken om wat er in je eigen land, stad of parochie gebeurt. Ook voor de Nederlandse katholiek die graag rapportcijfers uitdeelt.

Franciscus komt in het nieuws doordat hij voor een paus opvallend milde uitspraken over homo’s doet, naar Lampedusa gaat, met armen de maaltijd gebruikt en op Witte Donderdag in een gevangenis de voeten van een moslima wast. Nederlandse bisschoppen halen de media vooral vanwege omstreden parochiefusies, opstandige parochianen en overspelige priesters. Dat is jammer, want ze hebben veel meer te vertellen. Zeker in deze tijden van economische crisis.

De paus  trekt elke woensdag tienduizenden Italianen tijdens de algemene audiëntie. Nederlandse katholieken zien de kerkbanken steeds leger worden. Kerken worden gesloten en parochies worden samengevoegd tot grote, onpersoonlijke eenheden. En soms is er dan ook nog een pastoor met rare ideeën. Maar we hebben wel een leuke paus!

Natuurlijk: er is een generatie jonge katholieken die vastbesloten is het vuur van het geloof door te geven. Maar ze zijn maar met weinigen.

De vraag is of paus Franciscus de neergang van de Nederlandse katholieke kerk kan keren. Ik ben geen profeet en ook geen marktonderzoeker, maar dat cijfer van 15% wijst erop dat het nog wel eens moeilijk kan worden. Of de bisschop van Rome nou Benedictus of Franciscus heet, in een Renault 4 of in een limousine rondrijdt, homo’s veroordeelt of het ene na het andere homohuwelijk inzegent: we moeten de invloed van bisschop van Rome in het huidige tijdsgewricht vooral niet overschatten.

De Nederlandse katholieke kerk staat onder invloed van een grote, sociologische onderstroom die mensen doet wegdrijven van grote instituties als vakbond en kerk. Een paus die daar verandering in brengt zal -het kan niet anders – meteen na zijn dood heilig worden verklaard.   

Op zijn kist ligt het Evangelieboek en een eindrapport met alleen maar tienen.  

 
 

Agenda

De nieuwe paus

'Habemus papam!' schalde er op 13 maart over het majestueuze Sint-Pietersplein in Rome. Paus Franciscus is zijn naam, maar wat weten we nu eigenlijk over de nieuwe opvolger van Petrus?

Lees meer..
Vaticaan op YouTube