Dagboek van een conclaaf deel 1

Wat opvalt is dat in Rome de opwinding van het vorige conclaaf tot nu toe ontbreekt. Tijdens de mis Pro Eligendo Romano Pontifici, waarin de kardinalen de Heilige Geest vragen ze de komende dagen te helpen, is het opvallend stil op het Sint-Pietersplein. Slechts hier en daar staan plukjes gelovigen bij de beeldschermen. Een ongenadige onweersbui jaagt de laatste getrouwen weg.  

Het is mooi om te zien hoe de kiesgerechtigde kardinalen de Sint-Pieter binnenschrijden. Devoot en licht beduusd van alle aandacht en geflits van de digitale camera’s.

Kardinaal Angelo Sodano, deken van het kardinalencollege, houdt de preek. Tijdens vorige conclaven waren de preken verkapte vijf jaren plannen voor de katholieke kerk.In 2005 hield de toenmalige deken Joseph Ratzinger een betoog over de dictatuur van het relativisme. Het heeft hem zeker geholpen paus te worden.

De kans dat Angelo Sodano nog paus wordt, is heel klein. Maar hij had toch wel wat meer zijn best mogen doen op zijn preek. Het is een weinig opzienbarend verhaal waarin de drie peilers van het katholiek geloof centraal staan: liefde, eenheid en evangelisatie. ‘Moge God ons een paus schenken die het evangelie en de barmhartigheid verkondigt”, zegt de 85-jarige kardinaal die tot zijn grote verdriet vanwege zijn leeftijd zelf niet meer mee mag doen aan het conclaaf. Hij bedankt Benedictus XVI voor alles wat hij voor de kerk gedaan heeft. Er volgen twee minuten applaus.

Om 16.15 uur precies zijn alle 115 kiesgerechtigde kardinalen, zoals afgesproken, in de prachtige Paulinische kapel. Vandaar lopen ze in processie naar die andere niet onaardige kapel, terwijl ze litanie van Allerheiligen zingen. Je kunt veel over de katholieke kerk zeggen, maar niet dat ze geen gevoel voor theater heeft. Eenmaal aangekomen in de Sixtijnse kapel, zingen kardinalen de hymne Veni Creator Spiritus. Nog eenmaal wordt de Heilige Geest gevraagd ze te leiden op dit bijzondere moment in hun leven. Vervolgens leggen de kardinalen, een voor een, de eed af. Ook dit weer volgens een beproefde, eeuwenoude choreografie.

Kardinaal Giovanni Battista Re, waarnemend deken van het college van kardinalen, leidt de plechtigheid. Hij doet dat goed, maar had voor de gelegenheid wel eens een nieuwe bril mogen kopen. De gezichten van de kardinalen verraden spanning. Angelo Scola, volgens de Italiaanse kranten nog steeds de belangrijkste kandidaat om paus te worden, vergist zich bij het afleggen van de eed. Sommige kardinalen wagen zich niet aan de Latijnse versie van hun naam en noemen gewoon de voornaam die in hun paspoort staan. Een Afrikaanse kardinaal is zijn rode koormantel vergeten en heeft daarom maar een witte superplie aangedaan. Een nogal armoedig gezicht.

En dan is het grootse moment daar. Pauselijk ceremoniemeester Guido Marini kondigt met zijn zachte stem het ‘extra omnes’ aan. Het klinkt meer als een advies dan als een bevel. Er blijken  verrassend veel mensen nog de kapel uit te moeten. Marini zelf blijft nog even en begeleidt de 87-jarige kardinaal Grech naar het spreekgestoelte. Hij houdt de kardinalen nog een paar laatste gedachten voor en dan moet ook hij, samen met Marini , verdwijnen. Eindelijk zijn de kardinalen onder elkaar.

Ze besluiten meteen al een keer te gaan stemmen.

Zo’n eerste stemronde is als voorverkiezingen, bedoeld om te kijken welke namen boven komen drijven. Veel kardinalen zijn benieuwd of de namen die vanochtend in de Italiaanse kranten stonden, kloppen. Zij weten het nu. 

Om 19.42 uur is er zwarte rook. Duidelijke, zwarte rook. Daar kan geen misverstand over bestaan. En toch wordt er weer geklaagd. ‘Te chemisch van kleur.’ Bij het conclaaf van 2005 was de rook te grijs. En nu houdt de kwaliteit van de rook blijkbaar weer te wensen over. ‘Te veel chemicaliën bijgegooid’, moppert een Italiaans collega. ‘Geef mij die rook van 2005 maar.’

Het is ook nooit goed.

 
 

Agenda

De nieuwe paus

'Habemus papam!' schalde er op 13 maart over het majestueuze Sint-Pietersplein in Rome. Paus Franciscus is zijn naam, maar wat weten we nu eigenlijk over de nieuwe opvolger van Petrus?

Lees meer..
Vaticaan op YouTube