Stad in de war

Rome

We deden niets verkeerd. Dachten we. Rachid El Mourif (cameraman) stond op Italiaans grondgebied en filmde Wouter Kurpershoek  en mij, terwijl we op Vaticaans grondgebied liepen. Om precies te zijn op het Sint-Pietersplein. Onschuldig, beschaafd en vol goede bedoelingen. Kom er nog maar eens om tegenwoordig.

Daar dacht de gezette Romeinse politieman anders over. Hoe we het in ons hoofd hadden gehaald om dit te doen. Filmen, nu, op dit plein. ‘Het zijn de regels mijnheer en als het u niet bevalt, gaat u maar naar huis.’ Beetje gestressed , zou je zeggen.

Hij is niet de enige in Rome dezer dagen.

Een straatverkoper valt tegen ons uit omdat we het wagen in zijn buurt te gaan staan. ‘*****zak! Je jaagt mijn klanten weg !’  De ambassadeur bij de Heilige Stoel die merkt dat de regels van het protocol niet meer kloppen. De hofschilderes van de paus dieplotseling haar belangrijkste model kwijt is.  De burgemeester van Rome die een brandbrief schrijft aan de Italiaanse omdat hij geen geld  heeft voor de veiligheidsmaatregelen rond het conclaaf en de intronisatie van een nieuwe paus.

En dan die arme kardinalen.

Ze bevinden zich in een soort kerkelijk niemandsland. Dit is voor hen een volstrekt nieuwe situatie. Weg is de veiligheid van vaste regels en aloude tradities. Dat geldt voor de zevenenzestig kardinalen die voor het eerst mee mogen doen aan een conclaaf, maar ook voor de vijftig veteranen die er in 2005 al bij waren. Toen was de paus overleden en lag hij , toen de kardinalen plaatsnamen onder het gewelf van Michelangelo, onder een marmeren plaat in eeuwenoude aarde. Bij het conclaaf van 2013 zit de vorige paus dertig kilometer verderop in een riant buitenverblijf voor de tv af te wachten wie zijn opvolger wordt. 

Dat geeft deze pausverkiezing een heel bijzondere dynamiek.

De moedige stap van Benedictus -tegen alle conventies in , maar ook tegen de geest van zijn vereerde voorganger in- zorgt ervoor dat er nu over dingen gesproken wordt, die tot voor kort onbespreekbaar waren. Zo gaan er stemmen in het kardinalencollege stemmen op om een pensioengerechtigde leeftijd voor paus in te voren. ‘Het is misschien wat voorbarig’, zegt de Amerikaanse kardinaal Dolan. 'Maar wat is er mis mee om over de mogelijkheid te praten?’

De kardinalen die in Rome wonen, komen elkaar tegen op recepties of gaan spontaan bij elkaar langs. Soms wonen ze in hetzelfde palazzo en zien ze elkaar in het trapportaal of bij de kliko. Ze spreken elkaar bemoedigend toe. Het zijn onzekere tijden. Maar het preconclaaf is al begonnen. En dus vragen ze aan elkaar wie van hun collega’s het voortouw zouden kunnen nemen bij het zoeken naar de juiste man, de kandidaat van God. De namen van Duitse kardinaal Kasper en de Argentijnse kardinaal Bergoglio, zijn al gevallen als ‘kingmakers’. En welke moeilijke dossiers laat Benedictus achter, waar in de komende weken over gesproken moet  worden.

Hoe moet het bijvoorbeeld verder met De Lefebvrianen?  Gaat de curie hervormd worden nu echt een einde aan Vatileaks te maken?  En hoe moet die Nieuwe Evangelisatie er nu uit gaan zien? Het zijn nog maar fluistergesprekken. Er wordt slechts afgetast. De sfeer is nog gemoedelijk.  Maar over zes weken is het al Pasen en dan moet er een nieuwe paus op het balkon staan om de stad en de wereld Zalig Pasen te wensen. In minstens 64 talen.

Zondagochtend waren er tienduizenden mensen naar het Sint-Pietersplein gekomen. Voor de een na laatste keer naar het Angelus met deze paus. Voor Benedictus geen reden om het iets anders aan te pakken en te genieten van al die warmte. Na 12 minuten was hij al weer weg.

Hij ziet er goed uit, lijkt opgelucht en moet de afgelopen dagen heerlijk geslapen hebben. Nog een kleine twee weken en dan breekt het grote nietsdoen aan. Hij kan nauwelijks wachten.  

 
 

Agenda

De nieuwe paus

'Habemus papam!' schalde er op 13 maart over het majestueuze Sint-Pietersplein in Rome. Paus Franciscus is zijn naam, maar wat weten we nu eigenlijk over de nieuwe opvolger van Petrus?

Lees meer..
Vaticaan op YouTube