Een ontdekking in de San Marcello

Ik zal zelden zomaar een kerk voorbijlopen. Zeker godshuizen waarvan de deuren open staan, kan ik gewoon niet links laten liggen. Ik begrijp dat dit voor veel protestanten een minder groot probleem is. Hun kerkgebouwen (de monumentale stadskerken uitgezonderd) lijken op doordeweekse dagen van elk leven verstoken. God is alleen op zondagen aanwezig.

Laatst kwam ik langs een modern protestants kerkgebouw. Hoewel ik wist dat ik voor een kansloze zaak streed, liep ik toch even naar de deur. Dicht. Er zat nog een of ander ontmoetingszaaltje aan vast. Misschien was dat wel open. Ook daar vond ik een gesloten deur. Door de vitrage kon ik wel naar binnen kijken. Er lag een grote stapel bijbels geduldig te wachten op lezers. Het woord van God hield de wacht.

Even de kerk in dus en het liefst een rooms-katholiek kerk. Even schuilen in een tijd waarin de wereld continu uit het lood lijkt te staan. Er is altijd wel een Mariakapel open en de Moeder Gods stelt bezoek op prijs. Ik kijk dan altijd ook even op het mededelingenbord. Niets mooiers dan dingen lezen die niet voor jou bestemd zijn. 'De viering in de Steggel van maandag 19.30 uur is verplaatst naar de Michaelkapel. Hierdoor vervalt de eerste vrijdagviering in de Sint-Agathakerk.' Of: 'Het jaarlijkse uitje van het Sint-Ceciliakoor zal op dinsdag 7 maart plaatsvinden. We gaan dan met een fluisterboot varen in Nationaal Park de Biesbosch. Er is nog plek voor twee mensen.'

Uit pure dankbaarheid voor zoveel informatie steek ik dan altijd drie kaarsen bij Maria op.

In Rome is er eigenlijk geen beginnen aan met die meer dan negenhonderd kerken die vrijwel allemaal de gehele dag open zijn. Ik word er continu in verleiding gebracht. Zeker in de kersttijd (die in Italië lekker lang duurt) wanneer er een soort wedstrijd gaande is welke kerk de mooiste kerststal heeft. Alles wordt dan uit de kast gehaald. Hele landschappen worden aangelegd, zodat je soms nog goed moet zoeken naar het Kerstkind.

Er is één kerk die ik al jaren in Rome consequent voorbijloop. Ik heb het over de San Marcello al Corso, gelegen aan de straat die Corso heet. Het probleem zit hem niet zozeer in de kerk, maar in de straat. Voor wie Rome niet kent: de Corso is een langgerekte straat met veel winkels die loopt van de Piazza Venezia (u weet wel, met dat enorme witte monument) naar de Piazza del Popolo. Voor mij is het een straat waar ik altijd doorheen loop omdat ik ergens heen moet. Ik moet er zelden echt zijn. En dat heeft gevolgen voor mijn kerkgedrag.

Vorige week lag het anders. Het was ijskoud in Rome en ik moest wat tijd verdoen. Mijn vrouw en dochter waren aan het winkelen en ik wilde mij zo laat mogelijk weer bij hen voegen. Ik passeerde de San Marcello en had tijdelijk onderdak nodig. Nood breekt wetmatigheid. Natuurlijk had ik over de kerk gelezen. Gewijd aan de heilige paus Marcellus I, die op deze plek door keizer Maxentius in de vierde eeuw gevangen zou zijn gezet. Verder wat interessante graven en dat was het wel. Dacht ik.

Eenmaal binnen was het lekker warm. Een oude vrouw hield de wacht bij de uitbundige kerstgroep. Links daarvan zag ik het graf van bisschop Antonio Orso. Zijn gebeeldhouwde gestalte lag op de bibliotheek, ook van steen, die hij de kerk naliet. Op boeken begraven worden, dat lijkt me wel wat.

Vervolgens ging ik bijna gedachteloos de zijkapellen af. Tot ik in de vierde zijkapel rechts een groot kruisbeeld zag hangen, volgens het bordje uit de vijftiende eeuw. Er stond een foto onder van paus Johannes Paulus II met dit kruisbeeld. En toen wist ik het weer. In het jaar 2000 kuste hij het kruisbeeld tijdens het grote mea culpa, de schuldbelijdenis in de Sint-Pieter voor alle misdaden en vergissingen die de kerk had begaan. Ik heb dat kussen van dat kruisbeeld nooit goed begrepen. Maar nu wel. Een kwestie van je overgeven aan iets dat groter is dan jijzelf.

Ik nam een bidprentje met die beroemde pauskus mee en liep naar buiten.

Mijn vrouw en dochter vond ik verderop terug in een grote modezaak. Toen we betaald hadden en ik weg wilde lopen, kwam de verkoper mij achterna gelopen. "U laat iets vallen", zei hij en overhandigde mij het bidprentje uit de San Marcello. "Niet meer kwijtraken hoor", zei hij er lachend bij.

Hoe heb ik die kerk ooit voorbij kunnen lopen?

 

Deze column verscheen eerder in trouw van 14 januari 2017. 

 
 

Agenda

De nieuwe paus

'Habemus papam!' schalde er op 13 maart over het majestueuze Sint-Pietersplein in Rome. Paus Franciscus is zijn naam, maar wat weten we nu eigenlijk over de nieuwe opvolger van Petrus?

Lees meer..
Vaticaan op YouTube