Tijd voor poliklinieken van barmhartigheid

Er was storm voorspeld, dus wij besloten binnen te blijven. Ik zat voor het raam en zag hoe de wind bezit nam van de straat. Met een bezorgde blik keek ik naar de container waarin de schamele resten van het huis van de buurvrouw lagen. Af en toe werd een houten plaat even opgetild, om een paar seconden weer met een zachte plof in het grove puin te landen.

Je zou kunnen zeggen dat het weer model stond voor de gemoedstoestand van de wereld. Onzeker, heftig, in beweging. Je houdt je vast aan van alles en nog wat in deze barre tijden. Een boek, een kapel met mogelijkheid tot kaarsen branden, en elkaar.

Onder de troosters valt ook het tv-programma over klassieke muziek van Paul Witteman. 'Podium Witteman' is een oase in een wereld die in brand staat. Een hoogmis van goede smaak. Lang leve de elite.

Een fijn programma dus, met live-muziek. Het publiek zit in een soort vissenkom met dubbel glas, goed afgeschermd van de buitenwereld waar alles maar kan en iedereen maar wat doet. Hier heerst rust en is het amusement beschaafd. Witteman is de strenge schoolmeester die ons iets bij wil brengen, Mike Boddé de talentvolle leerling die altijd de beurt krijgt.

Ach, soms komt er wel iets voorbij waar ik niet zoveel mee kan. Pling-plong-plang-muziek zal ik maar zeggen. Maar vaak word je verrast door dingen die je anders nooit zou hebben gehoord. Afgelopen zondag kondigde Witteman een wereldster aan. We gingen er eens goed voor zitten.

Ze heette Joyce DiDonato. Ik zal het maar eerlijk zeggen: ik had nog nooit van deze Amerikaanse mezzo-sopraan gehoord. Ze zou iets gaan zingen van Händel, de aria 'Cara speme' uit de opera 'Giulio Cesare'. Ook deze twee namen behoorden tot de zwarte vlekken in mijn wereldbeeld.

Daar stond DiDonato, midden in de vissenkom. De jurk was weinig gelukkig gekozen. Maar toen begon ze te zingen. Pats! Alsof iemand een emmer water in je gezicht gooit. Ik hapte naar adem. Wat een stem. "Dierbare hoop, jij begint dit hart te verleiden", zong ze in het Italiaans. De jurk was ik al snel vergeten. Haar gezang schampte mijn ruggengraat. Langzaam kropen de woorden naar beneden. Ik hoopte op een eeuwigdurende aria.

De vissenkom applaudisseerde beleefd enthousiast en DiDonato ging aan tafel zitten. "Beautiful, very beautiful", zei Witteman. De zangeres bleek een nieuwe cd te hebben gemaakt: 'In War & Peace'. In het begeleidend boekje vraagt ze aan de kopers van de cd wat zij doen om vrede te vinden in deze chaotische wereld. Die vraag stelde Witteman ook aan haar. Ze nam een spreekwoordelijke aanloop en zei : "I love".

Ik heb lief.

Het gesprek moet nog even doorgekabbeld hebben, maar ik luisterde niet meer. Daar zat ik in de huiskamer. Buiten stormde het nog altijd en het was inmiddels ook gaan regenen. Maar Joyce DiDonato had lief. Daar konden we mee vooruit. Ik hoorde Witteman nog zeggen dat DiDonato een vliegtuig moest halen naar Londen. Even overwoog ik alles achter te laten, me naar Schiphol te spoeden en voortaan met haar mee door de wereld te trekken.

Dat heb ik toch maar niet gedaan. Maar Joyce DiDonato bleef me lang achtervolgen. Met haar muziek en vooral die ene vraag. Wat zou mijn antwoord zijn? Dat viel nog niet mee. Toen moest ik denken aan de afsluiting van het Heilig Jaar van de Barmhartigheid vorige week in Rome en die katholieke bestuurder die mij op de trappen van de Kerk der Friezen toesprak: "Wij christenen hebben een traditie van zachtheid."

Zachtheid dus. Daar zocht ik naar.

Naïef? Ongetwijfeld. Maar misschien toch wel effectief.

Ik dacht aan de kerken in mijn stad: kathedralen van zachtheid in een steeds hardere wereld. Vermoeide reuzen die niet meer goed lijken te weten wat ze moeten doen. Misschien is het tijd om ze uit hun lijden te verlossen en opnieuw te beginnen. Op allerlei plekken komen er dan heiligdommen van zachtheid, poliklinieken van barmhartigheid. In winkelcentra, stations en op grote winderige pleinen. Dag en nacht open. Bemand door mensen die goed kunnen luisteren. Zoals dominicaan Richard Steenvoorde deze week in deze krant verwoordde, misschien wel hét antwoord op een wereld die uit balans is. Minstens één keer per dag hoor je er een aria van Joyce DiDonato. Op de pui staat geschreven: 'Ik heb lief.'

Deze column verscheen eerder in Trouw van 29 november 2016. 

 
 

Agenda

De nieuwe paus

'Habemus papam!' schalde er op 13 maart over het majestueuze Sint-Pietersplein in Rome. Paus Franciscus is zijn naam, maar wat weten we nu eigenlijk over de nieuwe opvolger van Petrus?

Lees meer..
Vaticaan op YouTube