De paus voorlezen op het Scheldeplein

Afgelopen week kwam ik voor de tweede keer in korte tijd paus Franciscus op straat tegen, nu in Amsterdam, in de buurt van de Rai. "Ssst", zei Franciscus. "Niemand weet dat ik hier ben. Zelfs bisschop Punt niet. Ik dacht: 'Ik ga nu zelf maar zelf eens kijken waar die bedevaartskerk voor Maria, Vrouwe van alle Volkeren moet komen te staan.' Maar hoe gaat het eigenlijk met je?"

Dat was een lang verhaal. Ik was aan het eten met vrienden. Dat was gezellig tot we in een discussie over 'voltooid leven' terecht kwamen. Het ging er zo fel aan toe dat ik even naar buiten was gevlucht met de smoes dat ik iemand moest bellen. Ik zei dus maar tegen Franciscus dat het goed met me ging.

De paus zelf zag er moe uit, maar dat kon ook komen doordat hij onder een lantaarnpaal stond. Nooit het voordeligste licht.

"Vindt u het nog een beetje leuk, paus zijn?", vroeg ik hem. "Wat denk jezelf? Heb jij het onderwerp van de eerstvolgende bisschoppensynode gezien?" Ik moest even nadenken. "Iets met jongeren en roeping?" "Bijna goed" antwoordde Franciscus. "Het is 'Jongeren, geloof en onderscheiding van roeping'. Dat is toch helemaal niks? Daar spreekt toch geen enkele ambitie uit? Dan hadden ze net zo goed kunnen kiezen voor 'Het Evangelie, gisteren, vandaag en morgen' of 'Eucharistie, brood des levens'. Ik heb nog even gedacht om er voor te gaan liggen, maar wat heeft het voor zin?"

Toen zei hij nog iets maar dat kon ik niet verstaan omdat er een tram langskwam waarop in lichtgevende letters 'Sorry, ik heb geen dienst' op stond. De paus praatte gewoon door. "Soms denk ik wel eens dat ik last heb van een voltooid pontificaat. Ik richt me alleen nog op de dingen die me echt interesseren, armoede, milieu en de neoliberale oorlog tegen zo'n beetje alles waarin ik geloof."

"Nou, nou, is dat niet wat te sterk? Een heuse oorlog", vroeg ik. "Nee hoor, neem nou jullie minister Schippers die heeft voorgesteld om stervenshulp bij mensen die hun leven 'voltooid' achten te legaliseren, zonder echt te luisteren naar de minderheid, christelijk of niet, die daar vragen bij heeft. Ze veranderen hier de medisch-ethische wetten in dit land net zo snel als sommigen denken een basiliek te kunnen neerzetten. En trouwens ze spreken wel van stervenshulp, maar het gaat toch gewoon om hulp bij suïcide?"

"Eh, eh", kon ik alleen nog maar stamelen.

"Jammer dat jullie bisschoppenconferentie zich zo lang niet heeft laten gelden. Hoe vaak ik niet tegen kardinaal Eijk heb gezegd: 'Eminentie, doe eens wat.' Maar nu schijnt hij iets geschreven te hebben, in jouw krant nog wel. Heb je het bij je? Echt? Lees voor!"

Ik had het toevallig uit de krant gescheurd en in mijn broekzak gestopt, je weet nooit wanneer het van pas komt. En dus stond ik daar op het Scheldeplein in Amsterdam, terwijl mijn vrienden op me zaten te wachten en killerclowns door het land raasden, het ingezonden stuk van kardinaal Eijk voor te lezen aan de bisschop van Rome. Het viel nog niet mee om begrippen als 'essentiële waardigheid' en 'respect voor autonomie' in het Italiaans te vertalen, maar uiteindelijk lukte het.

"Heel goed", zei Franciscus toen ik klaar was. "Zo ken ik Eijk weer. Een sluitend verhaal waar geen speld tussen is te krijgen. Het leven is een fundamentele waarde met betrekking tot de vrijheid: zonder leven is er geen vrijheid. De beëindiging van het menselijk leven is tevens de beëindiging van de menselijke vrijheid", citeerde hij uit het hoofd.

"Maar veel mensen in dit land kunnen niet leven zonder de vrijheid een einde aan hun eigen leven te kunnen maken", wierp ik nog tegen.

"Daar zit nou net het probleem", antwoordde de paus. "Ik had het alleen iets pastoraler geschreven", ging hij nog even door over het stuk van Eijk. "Wij bisschoppen hebben eigenlijk maar één taak en dat is om de hoop van de soms miserabele feiten van het bestaan te scheiden." En toen liep hij weg, in de richting van Station Rai. "Mijn trein gaat zo en ik moet mijn OV-chipkaart nog opladen", riep hij .

Ik wilde nog zeggen dat er vanwege werkzaamheden geen treinen reden, maar hij hoorde me al niet meer.

 

Deze column verscheen eerder in Trouw van 22 oktober 2017. 

 
 

Agenda

De nieuwe paus

'Habemus papam!' schalde er op 13 maart over het majestueuze Sint-Pietersplein in Rome. Paus Franciscus is zijn naam, maar wat weten we nu eigenlijk over de nieuwe opvolger van Petrus?

Lees meer..
Vaticaan op YouTube