Gelovigen zijn een curiosum geworden

Een paar jaar geleden interviewde ik de vertegenwoordiger van het Vaticaan in ons land. De nuntius - om maar even de officiële benaming aan te houden - ontving mij in de statige doch saaie ontvangstkamer van zijn ambassade. Vanaf de muur keek paus Benedictus XVI mij aan. Op het dressoir stond, als ik het mij goed herinner, een foto van Beatrix, toen nog onze koningin.

"Heel veel Nederlandse bisschoppen hebben in deze kamer gezeten", zei hij, alsof hij mij zo gerust wilde stellen. Een non bracht thee en koekjes. "Kijk, ik heb speculaas", zei de nuntius trots. Wat hij nog meer heeft gezegd weet ik niet meer precies, maar een ding ben ik nooit vergeten. Ik vroeg hem wat hij nou zoal aan zijn bazen in Rome over ons land rapporteerde. "Alles over de godsdienstvrijheid", zei hij meteen. Ik geloof dat Geert Wilders net weer had gepleit voor een bouwstop van moskeeën. "Alle maatregelen tegen moslims of zelfs het denken erover, raken uiteindelijk ook de christenen in dit land."

Ik nam nog maar eens een speculaasje.

Ik moest aan die uitspraak van de nuntius denken toen ik die foto's zag (echt of nep) van die Franse politieagenten die een vrouw op het strand in Nice sommeerden haar kleding uit te doen die op een boerkini leek. Ik wil niets af doen aan de gevoelens van onveiligheid die veel Fransen op dit moment hebben. We hebben het wel over een land waar inmiddels honderden mensen zijn omgekomen door geweld van jihadisten.

Maar bij die discussie over wel of geen boerkini's op het strand speelt ook een ander sentiment een rol. Noem het maar zoiets als 'ik wil geen islam op mijn strand'. Dan nog liever windmolens aan de horizon. Wat voor de islam en boerkini's geldt, zou ook zomaar eens kunnen opgaan voor biddende christenen aan de vloedlijn. Wat je wil geloven mag je zelf weten, maar doe het vooral thuis, achter de gesloten gordijnen.

En hou dan ook meteen op met het luiden van die klokken op zondagochtend. Afgelopen woensdag was staatssecretaris Sander Dekker te gast bij Jeroen Pauw. Hij sprak over de spanningen op scholen die geassocieerd worden met de islamitische prediker Gülen, de grote vijand van de Turkse president Erdogan. Er worden ruiten ingegooid en ouders halen hun kinderen van school af. Het gesprek was nog maar net bezig of ik zag in mijn tijdlijn al de volgende tweet verschijnen: 'Of er gewoon één schoolsysteem kan komen. Zonder religie. Oké. Bedankt.'

Met andere woorden: gooi al die katholieke en protestants-christelijke scholen ook maar dicht. Oké. Bedankt.

Je hoort deze geluiden steeds vaker. Een paar weken geleden mocht Arjen Lubach zijn afkeer van religie weer eens uitgebreid etaleren, nu in het tv-programma 'Zomergasten'. De presentator van dienst nam de moeite niet eens meer om er iets tegenin te brengen. Lubach verwoordde toch immers wat zo'n beetje iedereen in dit land denkt?

Gelovigen zijn een beetje gek, vinden steeds meer mensen.

Die vinden troost in sprookjes en praten vast ook, als het eenmaal donker is, stiekem met kabouters. En als die God van hen dan zo groot is, waarom laat hij dan zo'n aardbeving in Italië zomaar gebeuren? Even het Tyrreense Bekken uitbreiden, waardoor de Eurazië-plaat sneller naar de Afrikaanse tektonische plaat wordt geduwd. Flauw hoor.

Laatst was ik op een begrafenis. Het afscheid van de overledene was met katholieke rituelen omkleed en vond plaats in een kerk. De voorganger was gekleed in een paars kazuifel. Bij binnenkomst werd de kist gezegend met wijwater. Op een geven moment werd het onzevader gebeden. Ik was een van de weinigen die meedeed. Zo ongeveer bij 'Geef ons heden ons dagelijks brood', keek ik achter me. Daar zaten al die intelligente mensen. Ze keken me licht verbaasd aan: 'Zat daar nou iemand te bidden?'

Gelovigen zijn een curiosum geworden. En de stap van 'vreemd' naar 'vogelvrij' is snel gemaakt.

In de Italiaanse kranten zie ik luchtfoto's van het aardbevingsgebied. Overal puin. Van het dorp Amatrice is niets meer over, behalve de kerktoren. Die staat nog recht overeind. De klok is stil blijven staan op acht over half vier, het tijdstip van de eerste grote schok. Ik voel mee met die toren. Wat moet die zich eenzaam voelen.

Eenzaam, maar onverwoestbaar.

 

Deze column verscheen eerder in Trouw van 27 augustus 2016.

 

 

 
 

Agenda

De nieuwe paus

'Habemus papam!' schalde er op 13 maart over het majestueuze Sint-Pietersplein in Rome. Paus Franciscus is zijn naam, maar wat weten we nu eigenlijk over de nieuwe opvolger van Petrus?

Lees meer..
Vaticaan op YouTube