Geen aanleg voor het martelaarschap

Het martelaarschap is helemaal terug van weggeweest. Vorige week voeren honderden martelaren in spe, staande op galjoenboten, door de grachten van onze hoofdstad. Zo te zien allen bereid hun leven te geven voor hun geloof in onze vrijheid. Ook het publiek, dat massaal was afgekomen op dit feest, leek ondanks de dreiging van aanslagen, bereid dit offer te brengen.

Niet iedereen kon aanwezig zijn bij de botenparade van de Gay Pride. Zo kreeg een rooms-katholiek priester uit de hoofdstad een verbod van zijn bisschop om plaats te nemen op de interreligieuze World Religion Boat. De bisschop was bang dat er geen ruimte zou zijn voor nuance en sprak over 'banaal-erotische elementen' waar de kerk zich niet mee kon identificeren.

Ik zag die World Religion Boat langskomen op tv en het zag er heel genuanceerd uit. Er sprak respect en liefde uit voor een groep mensen met wie veel kerkgenootschappen maar geen raad weten. Een gemiste kans voor de rooms-katholieke kerk, lijkt me.

De Franse priester Jacques Hamel is een echte martelaar. De feiten zijn bekend. Op 26 juli werd hij in zijn kerk in Normandië, terwijl hij de mis opdroeg, aangevallen door twee mannen die zijn keel doorsneden. De twee daders die de aanslag in naam van IS uitvoerden, Adel Kermiche en Abdel-Malik Petitjean, werden na hun daad door de politie doodgeschoten. Nog twee martelaren erbij, althans in hun wereldbeeld.

Het is wel duidelijk nu: ook Europese christenen kunnen zich niet meer veilig wanen in deze krankzinnige wereld.

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) komt nu als reactie op deze slachtpartij in een kerk met een handleiding voor kerkleden wat te doen in verdachte situaties. Volgens scriba René de Reuver in NRC Handelsblad, moeten we denken aan een soort van protocol: 'Wat doe je als iemand de kerk binnenloopt met een rugzak en je vertrouwt het niet? Hoe kun je zo snel mogelijk de politie bellen?'( Tip van mijn kant: iets met 112 en een telefoon?)

Die brochure van de PKN komt voor mij net te laat. Ik belandde afgelopen zondag, een dag na de botenparade, in een kerk in Nederland in een behoorlijk verdachte situatie. Onze kerk was redelijk gevuld met gelovigen die net iets jonger waren dan pastoor Hamel.

Waren zij ook bereid te sterven voor hun geloof? En hoe zat het met mijzelf? De viering was nog maar net bezig of ik hoorde het piepen van de kerkdeur. Ik keek achterom en zag een voor mij onbekende man binnenkomen met een - zoals ze bij 'Opsporing Verzocht' altijd zeggen - licht getinte huidskleur. Hij had een tas bij zich. Eerst bleef hij staan en keek de kerk in. Vervolgens liep hij langzaam naar voren. Hij nam plaats in de bank achter mij. De voorganger was inmiddels met zijn preek begonnen, maar ik kon mijn aandacht er niet bijhouden. Ik hield de indringer, want zo zag ik hem al, in de gaten. Droeg hij misschien een bomgordel?

Uiteindelijk gebeurde er natuurlijk niets, die man kwam gewoon naar de kerk en achteraf schaam ik me voor mijn wantrouwen. We zijn allemaal een beetje van de leg. Ik ook.

Meteen na de moord op die arme 85-jarige priester in dat lieve kerkje in Noord-West Frankrijk, zag ik op Facebook een aantal keren de leus 'Je suis catholique'voorbij komen. Een mooi gebaar, maar ik doe toch maar niet mee. Ik voel enig ongemak. Je bent niet zomaar martelaar.

Wat ben ik dan wel? Tja. Iemand die wel degelijk ongeneeslijk katholiek is, eerbied heeft voor andere geloven en gezindten, ook voor moslims, maar natuurlijk niet voor extremisten, die hecht aan de vrijheden waar dit land terecht zo trots op is, het geweldig vindt dat die Gay Pride in Amsterdam gehouden kon worden met nuances en zelfs met banale erotiek, maar er niet heen gaat omdat het er altijd zo druk is, en -niet onbelangrijk - geen aanleg heeft voor het martelaarschap.

En daar moet dan nog wel 'Je suis' voor.

 

Deze column verscheen eerder in Trouw van zaterdag 13 augustus 2016.

 

 
 

Agenda

De nieuwe paus

'Habemus papam!' schalde er op 13 maart over het majestueuze Sint-Pietersplein in Rome. Paus Franciscus is zijn naam, maar wat weten we nu eigenlijk over de nieuwe opvolger van Petrus?

Lees meer..
Vaticaan op YouTube