Katholieke kerk en homo's, het blijft wringen

Door die slachtpartij in Orlando moest ik denken aan een van de opmerkelijkste missen die ik in mijn leven heb bijgewoond.

Het is begin jaren negentig, ik ben in Portland in de staat Oregon, aan de Amerikaanse westkust. In een gymzaal (of was het de kapel van een school?) komt een groep homo's, lesbiennes, biseksuelen en transgenders bij elkaar voor hun wekelijkse viering. Het zijn dramatische tijden en niet alleen vanwege de voortwoekerende aids-epidemie.

Een christelijke politicus heeft een voorstel ingediend om homoseksuelen bij wet te gaan discrimineren. Geen huurwoning van de staat meer en een beroepsverbod voor onder meer het onderwijs. En wat mooi: de plaatselijke bisschop neemt het voor hen op.

Maar dat wil niet zeggen dat de heilige Moederkerk in het openbaar met al deze lieve mensen gezien wilworden. Vandaar de schuilkerk in die gymzaal.

Ik zie nog voor me hoe een transgender met dikke, rode lippenstift tijdens de vredeswens op me afkomt, mij in haar armen sluit en in mijn oor fluistert: "Peace be with you, baby." Na afloop zegt een lesbische vrouw tegen mij: "Wij willen gewoon in vrijheid ons leven leiden. Net als jij."

Als iemand in koelen bloede 49 homo's, lesbiennes en transgenders afmaakt, kun je dat wijten aan zijn sympathieën voor IS. Of aan zijn afkomst en zijn vader die er vreemde ideeën op na houdt. Wat deze terrorist ook gedreven heeft: uiteindelijk is dit een aanslag op een kwetsbare groep mensen die elke dag weer, over de hele wereld wordt vervolgd, gediscrimineerd en nageroepen op straat vanwege hun seksuele geaardheid. Dus benoem dat bijzondere aspect als je reageert.

President Obama deed dat uitgebreid, veel Republikeinse politici hielden het bij het neutrale 'slachtoffers'. Ook de katholieke bisschop van Orlando en de voorzitter van de Amerikaanse bisschoppenconferentie namen woorden als 'homodisco' of 'homoseksueel' niet in de mond. Datzelfde gold voor paus Franciscus. Waarom eigenlijk niet?

Diezelfde vraag stelde de bekende Amerikaanse jezuïet James Martin in een videoboodschap op Facebook. "Als de aanslag, God verhoede het, in een kerk van een of ander kerkgenootschap had plaatsgevonden, dan zouden de bisschoppen de moorden hebben afgekeurd en hun solidariteit hebben betuigd aan de leden van die gemeenschap. Dat gevoel ontbrak bijna volledig nu het om homo's en lesbiennes ging."

De Nederlandse bisschoppenconferentie kwam naar aanleiding van de aanslag in Orlando niet eens met een officiële verklaring. Is dat vreemd? Ja, dat is eigenlijk wel vreemd.

Na de aanslagen in Brussel vroegen de bisschoppen aan de Nederlandse katholieken te bidden voor de doden (dat waren er 32), de gewonden, hun familie en vrienden, maar ook voor alle Belgen die zich geconfronteerd zagen met terroristisch geweld. Niets mis mee. Helemaal op zijn plaats.

Maar waarom dan geen oproep tot gebed voor de doden van Orlando (49), hun familie, hun vrienden en andere leden van de homogemeenschap? Ligt Orlando te ver weg? Of komt dit alles juist te dichtbij en speelt een zeker ongemak met de levenswijze van homo's en lesbiennes een rol?

Gelukkig gaf aartsbisschop Blase Cupich van Chicago het goede voorbeeld door te zeggen dat "onze harten en gebeden bij onze homoseksuele broeders en zusters zijn" en zijn collega uit San Diego, Robert McElroy, riep alle katholieken op te strijden tegen homofobie. Ook in eigen kring.

Cupich en McElroy werden allebei benoemd door de huidige paus. Toeval of niet? Als er dan toch iets is als een 'Franciscus-effect' is dit het misschien wel: de leer van de kerk geldt nog steeds voor altijd en voor iedereen, maar langzaamaan wordt door steeds meer bisschoppen op een andere, meer barmhartige manier gesproken over mensen die niet aan het ideale plaatje voldoen. Daar valt niets tegen te doen, hoe boos sommige katholieken hier ook van worden. Homo's en lesbiennes horen er volledig bij, je kunt niet meer doen alsof ze van een andere planneet uit ons zonnestelsel komen.

En nu maar hopen dat ook de Nederlandse bisschoppenconferentie dit binnenkort eens doorkrijgt.

 

Deze column verscheen eerder in Trouw van zaterrdag 18 juni 2016.

 
 

Agenda

De nieuwe paus

'Habemus papam!' schalde er op 13 maart over het majestueuze Sint-Pietersplein in Rome. Paus Franciscus is zijn naam, maar wat weten we nu eigenlijk over de nieuwe opvolger van Petrus?

Lees meer..
Vaticaan op YouTube