Bang voor vrouwen

Terug in Assisi. Weer loop ik het leven van Franciscus langs. Weer valt me op hoe hier zijn biografie is platgestreken onder weergaloze fresco's.

Gelukkig komt achter Franciscus steeds meer die andere heilige vandaan, die ook zo met Assisi is verbonden: Clara. (Het mooiste licht van Italië vind je hier. Aarzelend licht is het, van een God die nog niet met de schepping klaar is. Toscane is af en daar heeft hij al heel lang niet naar omgekeken, maar Umbrië maakt hem week zoals ook een geliefd kind dat bij hem doet). Natuurlijk staat Clara in de schaduw van Franciscus, maar ik zie haar steeds beter en helderder. Wat een topvrouw. Wat een beheersing. Wat een wijsheid.

In 1210 hoort zij, afkomstig uit een rijke familie, Franciscus voor het eerst preken over alles weggeven en je leven aan Christus wijden. Ze wordt op slag verliefd. Op de liefde of de Liefde. Of misschien wel op allebei. Franciscus en Clara hielden intens van elkaar, hoe ver dat ging is eigenlijk niet eens zo belangrijk. Op Palmzondag van het jaar 1212 gaat ze voor het laatst met haar ouders naar de kerk. Daarna breekt ze met haar ouders en sluit ze zich bij Franciscus aan, samen met haar nicht Pacifica. Hij kleedt haar hoogstpersoonlijk in en snijdt met een mes haar weelderige blonde lokken af: ingekapseld. Wat volgt is een leven vol gebed en beschouwing, en een eigen orde: de Clarissen. Altijd dienstbaar aan Franciscus en Jezus. Bruid van twee heren.

Dienstbaar. Het is een woord dat nog steeds door veel leiders in de rooms-katholieke kerk gebruikt wordt als het om vrouwen gaat. Wat je ook vaak hoort: vrouwen hebben hun eigen charisma. Mooi gezegd hoor - ik heb ook een eigen charisma en mijn buurman van nummer 40 ook - maar in feite komt het erop neer dat in de rooms-katholieke kerk de mannen het voor het zeggen hebben en vrouwen zich niet te veel in hun hoofd moeten halen. Ook niet onder deze paus.

Onlangs ontving Franciscus negenhonderd oversten van vrouwelijke ordes en congregaties in het Vaticaan. Zij vroegen hem hoe het nou toch zat met de instelling van het diaconaat voor vrouwen. De paus antwoordde dat hij het zou laten onderzoeken. Wat zeg je anders als er negenhonderd vrouwen voor je neus staan? (Franciscus vergat - bewust of onbewust- dat de Vaticaanse Internationale Theologencommissie dat onderzoek in 2002 al heeft gedaan. Conclusie na lang vergaderen door voornamelijk mannelijke theologen: niet mogelijk. Sorry dames. Ga maar weer liturgisch bloemschikken. Dat kunnen jullie heel erg goed).

Ik zie dat diaconaat voor vrouwen er niet van komen, laat staan vrouwelijke priesters. Daarbij spelen theologische redenen een rol, maar ook ordinair machtsdenken.

Veel in de kerk draait om macht en die is, zoals u weet, in handen van ongetrouwde mannen.

Een paar jaar geleden nam ik deel aan een forum over het diaconaat. Ik zat naast een Nederlandse bisschop. We zaten nogal dicht naast elkaar. Ik stelde voor nou maar eens werk te maken van het diaconaat voor vrouwen. Onmiddellijk voelde ik het lichaam van de bisschop verstrakken, alsof hij - 's nachts in bed liggend - vreemde voetstappen in zijn huis hoorde. Vervolgens zei hij natuurlijk dat het hem niet zo'n goed idee leek. "U wilt toch niet dat deze talentvolle vrouwen ook met klerikalisme te maken krijgen?" Een curieuze redenering. Alsof je een vrouw afraadt Formule 1 te gaan rijden. "Niet doen, dat is heel erg gevaarlijk."

Misschien dat veel priesters , bisschoppen en kardinalen gewoon bang zijn voor vrouwen. Die kunnen een hoop, willen van alles en brengen mannen maar op verkeerde ideeën met hun lange, wapperende haren.

Clara overleefde Franciscus 27 jaar. Ze ligt begraven in de kerk die haar naam draagt. Je kunt haar lichaam zien, achter glas. Vlakbij haar graf is een ruimte met relieken. De meeste zijn van Franciscus, maar Clara blijft niet achterwege. Zo is er een bolletje wol te zien dat zij persoonlijk heeft gesponnen.

Maar verreweg het mooiste aandenken aan Clara zijn de haren, afgesneden vlak voor haar dood. De grijsblonde lokken worden bewaard in een mooie reliekschrijn die achter een glazen wand staat. En daar zitten dan weer tralies voor. Ingekapseld voor altijd.

Die blonde lokken mochten er eens uit willen.

 

Deze column verscheen eerder in dagblad Trouw van 28 mei. 

 
 

Agenda

De nieuwe paus

'Habemus papam!' schalde er op 13 maart over het majestueuze Sint-Pietersplein in Rome. Paus Franciscus is zijn naam, maar wat weten we nu eigenlijk over de nieuwe opvolger van Petrus?

Lees meer..
Vaticaan op YouTube