Er is niks mis met een kleine kerk

Het schijnt dat God zo nijdig is over het onderzoek dat zijn naam draagt, dat hij overweegt voor volgend jaar de meeste opvoeringen van de Matthäus-Passion in ons land te verbieden. "Het is mijn verhaal", schijnt Hij gezegd te hebben. "Als jullie zo graag met jullie nep-eruditie naar die Passie willen luisteren, neem het lijden van mijn Zoon dan tenminste serieus en handel ernaar."

God is een slechte verliezer.

Je hoeft geen profeet van dienst te zijn om de desastreuze cijfers voor de christelijke kerken in ons land van mijlenver te hebben zien aankomen. 'Onze tienjaarlijkse koude douche', noemde theoloog Stefan Paas het onderzoek 'God in Nederland'. Christenen zijn definitief een minderheid geworden, maar de vraag is of dat eigenlijk wel zo erg is.

Natuurlijk liet het koor van bespotters weer van zich horen met hun inmiddels overbekende repertoire dat van dezelfde dodelijke voorspelbaarheid is als veel kerkliederen. "Uw rol is uitgespeeld", zei de columnist van het Amsterdamse avondblad, tegen God. Oef, dat kost Het Parool weer een abonnee.

De twee grote volkskerken - dat woord kan ook op het kerkhof van de Nederlandse taal - krijgen de hardste klappen. Bij de rooms-katholieken gaat het zelfs nog harder dan bij PKN. Nog maar 17 procent van de katholieken gelooft in een persoonlijke God. Bij de PKN ligt dat aantal een stuk hoger, 51 procent.

Zalig zij die het Woord serieus nemen.

Na het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in 1853 zijn de katholieken honderd jaar bezig geweest met emanciperen. Een eigen politieke partij, eigen scholen, kranten, universiteiten: het kon niet op. Een soort van anabole-steroïdengeloof. Een blinkende façade. En toen in de jaren zestig de ramen opengingen, bleek er in het huis maar weinig geloof te wonen. De wind heeft er nu al tientallen jaren vrij spel. Eigen schuld.

Het maakt niet uit of je bisschop nou Eijk of De Korte heet en of je pastoor het communicatievermogen van een slechte notaris heeft of een toffe peer is: een grote sociologische oerstroom voert de katholieken van de Lage Landen al heel lang weg van kerk en geloof. Of de paus nou Benedictus heet of Franciscus. Aan gejubel over de Argentijnse paus geen gebrek, maar ook hij kan het verval blijkbaar niet stoppen.

We zijn een volk dat overal het nut van wil inzien, ook van de Allerhoogste. En God heeft zijn werk voor de katholieken al lang en breed gedaan. Ze hebben zichzelf weggeseculariseerd en zijn gemiddelde Nederlanders geworden, het hoogst bereikbare in dit land. Arm, kaalgeslagen Nederland. De kerktorens zijn nog altijd bakens in het vlakke land. Vroeger wist je dat er christenen in de buurt van die torens moesten wonen, nu brengen ze je vooral naar begraafplaatsen. Op een vers gedolven graf prijkt een houten kruis: "Hier ligt de laatste christen. Bid voor hem."

Nu het goede nieuws.

Er is niks mis met een kleine kerk. Ook in de Bijbel is de kerk klein, lees ik in 'Waarom ik christen ben', van de Engelse dominicaner monnik Timothy Radcliffe. 'De Heer liet Gideon de Midianieten pas afranselen toen zijn leger van 32.000 man gereduceerd was tot 300 man.' Dat biedt troost.

Wat de rest van Nederland doet, moet het helemaal zelf weten en ik zie ons land nu echt niet ten onder gaan, maar ik blijf ondanks alle tekortkomingen van de kerk graag rooms-katholiek. Al is het alleen maar vanwege het feit dat ik graag bij een minderheid hoor. Veel liever ben ik exclusief dan kleurloos in de massa van ietsisten en luie atheïsten te verdwijnen. En dan ook nog die hemelse liturgie en die paar levende heiligen die liefde en aandacht geven aan de meest kwetsbaren die geen enkel nut dient, behalve die liefde en aandacht.

Volgens beursanalisten zijn lage aandelenkoersen het ideale instapmoment voor aspirant-beleggers. Het kan daarna alleen maar beter worden. Zo is het ook met de kerken in ons land. Mocht u interesse hebben, dan moet u niet lang meer wachten. Er is meer dan genoeg plaats in de kerkbanken, u wordt met open armen ontvangen. Een beloning in de vorm van vijftig euro inleg of boekenbonnen is niet beschikbaar. Ook krijgt u geen fietstassen met bijbelse tekeningen van Gustave Doré. En let wel: in het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

Dat lijkt me in dit geval alleen maar een voordeel.

 

Deze column verscheen eerder in Trouw van 19 maart 2016. 

 

 
 

Agenda

De nieuwe paus

'Habemus papam!' schalde er op 13 maart over het majestueuze Sint-Pietersplein in Rome. Paus Franciscus is zijn naam, maar wat weten we nu eigenlijk over de nieuwe opvolger van Petrus?

Lees meer..
Vaticaan op YouTube