Met Mijn God kun je alle kanten op

Ik moest laatst wachten op de trein. Het station waar ik was gestrand bood weinig warmte: de wind had er vrij spel. Die bracht mij onder meer de uitlaatgassen van het lager gelegen hamburgerrestaurant. Ik voelde mij van God en alles verlaten.

Gelukkig zag ik in de verte een stalen bank. Daar kon ik op gaan zitten. Boven de bank hing een reclameposter van de remonstrantse kerk.

'Mijn God schiep eerst de dieren', stond er met koeienletters over het hoofd van een man heen geschreven. Die man had wel iets van God. Mooi wit haar, een goeie baard en zo te zien al lang met pensioen. Maar wie weet hoe God eruitziet?

Ik kon het niet helpen, maar ik moest bij die poster meteen denken aan de Positivoos, een meesterlijke creatie van Van Kooten en De Bie. Ze droegen felle roze pakken en een pet en traden zogenaamd op in zalen als de Kale Bas in Slikkerveer. Het bekendste lied van de Positivoos is 'Onze God is de beste'. Het eerste couplet gaat zo:

Onze God is de beste

Onze God is kampioen

Daarom zijn wij in het Westen

Relatief in goeden doen

Ook de poster van de remonstrantse kerk kun je opvatten als een vorm van opschepperij. Zo van: 'Die God van mij is echt heel bijzonder.' Maar mijn eigen God schiep ook als eerste de dieren en vervolgens de mens. Daar laat ik mij toch ook niet op voorstaan? De poster maakte mij nieuwsgierig en eenmaal thuis ging ik meteen naar de, overigens voortreffelijke, website van de remonstranten.

'Geloof begint bij jou', stond er in de banner. Oef, hier begonnen de problemen al. Voor mij begint geloven juist bij God. Onder het kopje 'Wat wij geloven' vond ik enige uitleg. Zo las ik dat remonstranten de levenswijsheid en inzichten van hun gelovigen volstrekt serieus nemen.

Dat lijkt me een redelijk standpunt. "Ook hechten we aan voortschrijdend inzicht. Je zou dat geestelijke souplesse kunnen noemen. God laat zich niet vangen in woorden, kerken en geloofsbelijdenissen."

Laat die God van mij dat nou juist wel hebben toegelaten. En een dogma hier en daar (houden remonstranten ook niet van) geeft het huis van de Heer enige stevigheid. Tenslotte is het dan een kwestie van je overgeven aan de Eeuwige, maar ook dat zie ik die remonstranten dus niet snel doen. Ze zien eruit als zelfbewuste gelovigen die vinden dat zij volledig naar eigen eer en geweten hun geloof moeten kunnen invullen.

Een paar jaar geleden bezocht ik voor deze krant een viering van de remonstranten in de Geertekerk te Utrecht. Prachtige kerk, waardeloze stoelen. Voorganger was kerkhistoricus Peter Nissen die niet lang daarvoor overgestapt was van de rooms-katholieke kerk naar de remonstranten. Het was een typisch protestantse viering: een soort van lezing met wisselende gezangen en orgelspel.

Meer van het hoofd dan van het hart, meende ik toen. Ik herinner mij twee dingen nog heel goed; dat de preek van Nissen uitstekend was en dat ik, toen ik na afloop wilde doorlopen naar de koffie en thee, werd tegengehouden door een nogal strenge vrouw. Eerst moest ik langs de gastpredikant (Nissen) en de deurcollecte en dan pas had ik recht op koffie en thee. Om mijzelf te citeren: "De remonstranten mogen dan geen dogma's hebben, dat wil niet zeggen dat zomaar alles geoorloofd is."

Over God doen ze minder moeilijk. Een greep uit de andere posters van de reclamecampagne: 'Mijn God laat vrouwen voorgaan', 'Mijn God laat zich niet kennen' en 'Mijn God kan tegen een grapje'.

Met andere woorden: met de God van de remonstranten kun je alle kanten op. Nu is vrijzinnigheid een groot goed, maar te veel geestelijke souplesse kan problematisch worden. Als je alles maar gelooft, geloof je op een gegeven moment niets meer.

Ik weet maar weinig over mijn God. Misschien houdt hij van biljarten, bezoekt hij stiekem elk jaar een concert van de Toppers en heeft hij heel goede wifi. Ik heb geen idee. Wel weet ik dat mijn God mens is geworden in Christus. Maar daarmee is nog lang niet alles opgehelderd. Mijn God laat zich tot op zekere hoogte kennen, maar doet niet mee aan een wedstrijd: 'Wie heeft de tofste God'?

Mijn God kijkt wel uit.

 

Deze column verscheen eerder in dagblad Trouw van 9 januari 2016. 

 
 

Agenda

De nieuwe paus

'Habemus papam!' schalde er op 13 maart over het majestueuze Sint-Pietersplein in Rome. Paus Franciscus is zijn naam, maar wat weten we nu eigenlijk over de nieuwe opvolger van Petrus?

Lees meer..
Vaticaan op YouTube