Ook Maria gaat een zware zomer tegemoet

Afgelopen zondag was in mijn parochiekerk de laatste viering voordat de grote uittocht begon. Voor mijn doen was ik aan de vroege kant. Achterin stuitte ik op de voorganger, de lector en twee misdienaars, die stonden te wachten totdat ze naar voren mochten lopen. Ik ging zitten, zoals altijd aan het eind van een bank.

Toen gebeurde er iets merkwaardigs: er kwam vrijwel meteen een totale rust over mij. Alles en iedereen om me heen leek weg te vallen. Twee kilometer verderop had het circus van de Tour de France zijn tenten opgeslagen en dreigde als een hongerige wolf onze kant op te komen, maar het deed me niets meer. Ik was in balans. In mijn hoofd begon een koele zomerbries te waaien die zomaar de beginzin van een roman met zich meevoerde: 'De ober van het restaurant had wel iets weg van Bennie uit 'Penoza'.' Even dacht ik aan een epifanie.

Toen ik weer met mijn gedachten in de kerk was, keek ik rond en begon de mensen om mij heen te tellen. Ooit vond ik in een kerk die net aan de eredienst was onttrokken, een schrift waarin een parochiaan het aantal kerkgangers had bijgehouden. Het begon nog met honderdtwintig gelovigen, maar binnen drie jaar zat deze parochie al op tachtig en weer een jaar later op zestig. Kerstmis en Pasen bleven uitschieters en toen deze ijverige parochiaan tijdens het laatste levensjaar van de kerk op een zondag door het jaar plotseling vijfenzeventig streepjes had moeten zetten, zette hij er voor de zekerheid tussen haakjes 'twee koren' achter.

Ik telde vierentwintig kerkgangers. Verspreid over de kerk, zodat ik tijdens de vredeswens nog een hele afstand had af te leggen. Bij het koffiedrinken keek ik ze alle vierentwintig nog eens goed aan. Zouden we elkaar nog wel terugzien na de zomer? Er kon van alles gebeuren. Ongelukken, spontane kerksluitingen. Het is een gevaarlijke wereld.

Voordat ik de kerk verliet, liep ik nog even naar Maria. Ze staat daar een beetje gedraaid, terwijl ze haar zoon nogal gekunsteld vasthoudt en kijkt eigenlijk altijd bezorgd. Ook zij gaat een zware zomer tegemoet met weinig bezoek.

Toen ik naar huis liep, passeerde ik een stel dat bezig was de auto in te pakken. De vrouw had de leiding en de man moest vooral bevelen opvolgen. Op de stoep stonden veel koffers, te veel koffers: die konden lang niet allemaal mee. "Jij hebt die dakkoffer ook veel te vol gedaan, zie je dat dan niet?", zei de vrouw bits. Zalig zij die thuis mogen blijven. Vakantie is een slagveld en je mag blij zijn als je het overleeft.

Ik ken iemand in mijn wijk die, net als paus Franciscus, nooit op vakantie gaat. Franciscus blijft thuis uit solidariteit met de armen, mijn buurtgenoot vindt het, hem een beetje kennende, te veel gedoe. Ik begrijp hem wel een beetje, hoewel ik meer dan ooit verlang naar de loomheid van het grote nietsdoen.

Ook ik sluit dit weekend aan in een lange rij auto's op weg naar het paradijs dat ergens voorbij de Alpen moet liggen. In mijn koffer onder meer een aantal standaardwerken over dementie (als columnist van deze krant moet je wel), een missaal en een nette broek.

De katholieke kerk is een multinational met, net als McDonald's, vestigingen over de hele wereld. In het land waar ik straks heen rij, zijn er duizenden. Gelukkig maar. Genoeg bezorgde Mariabeelden in de buurt om even bij te komen als het weer te heet is en je naar het koele Nederland verlangt. Vaak sta je daar dan met een landgenoot. Korte broek, zonnebril in het haar. Thuis heeft hij de kerk uit zijn leven verbannen, maar vakantie maakt mild en zorgt dat de heimwee naar die warme kerk van vroeger even opspeelt.

De katholieke kerk in ons land staat er in vele opzichten beroerd voor, maar er zijn minstens twee dingen die perspectief bieden: de zorg voor de armen en vooral volksgeloof. U weet wel: bedevaarten, processies en een kaarsje opsteken. Allemaal ooit door de intellectuele elite weggerationaliseerd als ouderwets, maar onverwoestbaar gebleken.

Koploper is en blijft Maria. Ze is altijd thuis en laat iedereen binnen. Of je nou transgender, transseksueel of gewoon bisschop bent: de deur staat altijd open. Ook in dat Italiaanse dorp waar ik straks op zondag met mijn nette broek aan en het missaal in mijn hand naar de kerk slenter. Het is er vast prachtig, maar in gedachten ben ik stiekem bij mijn eigen Mariabeeld dat thuis op mij wacht.

 

Deze column verscheen eerder in Trouw van 11 juli 2015. 

 

 
 

Agenda

De nieuwe paus

'Habemus papam!' schalde er op 13 maart over het majestueuze Sint-Pietersplein in Rome. Paus Franciscus is zijn naam, maar wat weten we nu eigenlijk over de nieuwe opvolger van Petrus?

Lees meer..
Vaticaan op YouTube