Een kerststal in elk overheidsgebouw

In Frankrijk is de laatste tijd veel gedoe over kerststallen. In de Vendée zijn ze bereid desnoods naar het Europees Hof van Justitie te stappen, om te zorgen dat ze een kerststal in hun bestuursgebouw mogen plaatsen. Een lokale rechter heeft dit onlangs verboden. De rechtszaak tegen de kerststal was aangespannen door de Nationale Federatie van de Vrije Gedachte (FNLP). Die zet zich onder het motto ‘Noch god noch meester - geen priestergespuis!’ in voor de laïcité, zoals de scheiding van kerk en staat in Frankrijk heet. In het Zuid-Franse Béziers vond de rechter het juist wel goed dat Maria en Jozef onderdak kregen in het gemeentehuis. Het Front National heeft zich inmiddels achter de pleitbezorgers van de kerststal geschaard.

In de publieke ruimtes van onze Tweede Kamer staan alleen maar kerstbomen. De kans dat er onder de huidige Tweede Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburgooit een kerststal bij komt, lijkt me klein. Als het aan haar ligt verdwijnen binnenkort namelijk de Bijbel en de Koran van haar tafel in de vergaderzaal. Officieel omdat haar ‘knoppenpaneel’ moet worden uitgebreid. Alsof ze met een uitgebreider knoppenpaneel wel gezag krijgt. Maar Anouchka een beetje kennende, zal ze bang zijn dat de scheiding tussen kerk en staat in het geding is. En dat betekent ook: geen kerstgroep in het hoofdkwartier van onze democratie.

Ik ben zeer voor de scheiding van kerk en staat, maar ook voor de kerststal. Sterker nog: ik overweeg serieus een Nationale Federatie van de Vrije Kerststal op te richten.

In mijn jeugd was ik binnen ons gezin verantwoordelijk voor het opzetten van de kerstboom en het inrichten van de kerststal. De dag na Sinterklaas ging ik met mijn moeder naar een kwekerij om een boom uit te zoeken. Daar namen wij ruim de tijd voor. Hadden wij een fijnspar gevonden die aan onze wensen voldeed , dan reserveerden wij deze  boom. Vier dagen voor kerst –geen dag eerder- kwam de kweker dan de boom bij ons thuisbrengen.

Voorzichtig zetten wij die dan neer op zijn vaste plek neer, in de zitkamer, voor de deur naar de gang.  Daar mocht hij dan eerst een dag acclimatiseren. Vervolgens haalde mijn vader de kerstspullen van de vliering. Die vijf of zes versleten dozen hadden bij ons thuis een mythische status. Het hele jaar zag je ze niet en hielden ze zich schuil in die geheimzinnige ruimte onder het dak, waar je slechts met grote moeite kon komen. Als mijn vader –balancerend op een keukentrap- de dozen ervan af haalde, was het alsof familie terugkwam van een verre reis.

Dat gold met name voor de beelden van de kerstgroep. Een voor een haalde ik ze voorzichtig uit krantenpapier van een jaar terug en zette ze op hun vaste plaats in de stal. Jezus in het midden, Maria links van de kribbe en Jozef aan de andere kant.  De os en de ezel stonden achterin bij het raam en de herders op gepaste afstand. De drie koningen bleven tot zes januari nog in hun doos. Dat vond ik altijd een beetje zielig.

En toen liet een verwarmingsmonteur de doos met de stal en de kerstgroep uit zijn handen vallen . Vanaf dat moment hadden we geen kameel meer, nog maar twee koningen en werd de stal onbewoonbaar verklaard. Bij het volgende kerstfeest haalden we een plank uit ons dressoir en zetten de Heilige familie in de ruimte waar normaal de glazen stonden. Voor de sfeer zette ik er een rood waxinelichtje bij. ‘Het lijkt wel een bordeel’, zei mijn vader. Weg was onze kerstidylle.

Geen kerstmis zonder stal. Niemand heeft dat zo mooi verwoord als paus Benedictus XVI in een kerstpreek uit 2007. Hierin wijst hij op de relatie tussen het kerstfeest en Koning David. Zijn troon is leeg, zijn paleis is een stal geworden. Die stal staat voor de aarde die slecht behandeld wordt. Christus wordt geboren om aan de schepping haar schoonheid en haar waardigheid terug te geven. ‘In de stal van Bethlehem raken de hemel en de aarde elkaar. De hemel is naar de aarde gekomen. En daarom schijnt vanuit de stal een licht voor alle tijden, en daarom ontstaat er blijdschap en vervolgens gezang’, aldus de Duitse paus.  

Ik pleit ervoor om voortaan in elk Nederlands overheidsgebouw een kerststal neer te zetten. Het zorgt, zo blijkt, voor blijdschap,  gezang en (op nogal wat plekken) vrede op aarde. Bovendien doet de stal een appèl op ons om goed met de aarde om te gaan. Kerstmis als ecologisch feest. Wat kan je daar nou eigenlijk tegen hebben?

 

Deze column verscheen eerder in dagblad Trouw van 24 decmber 2014.  

 
 

Agenda

De nieuwe paus

'Habemus papam!' schalde er op 13 maart over het majestueuze Sint-Pietersplein in Rome. Paus Franciscus is zijn naam, maar wat weten we nu eigenlijk over de nieuwe opvolger van Petrus?

Lees meer..
Vaticaan op YouTube